تاریخ نامه انقلاب

تاریخ نامه انقلاب

بررسی نقل قول های تاریخی از امام خمینی، پیرامون انتخاب رهبری دوم انقلاب اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشجوی پژوهشکده تاریخ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
10.22034/te.2026.445574.1241
چکیده
در سال های پس از رحلت امام خمینی، همواره یکی از شبهات، سوالات و بحث های مهم و تاریخی درباره نقل قول های رایج از ایشان درباره تعیین رهبری پس از فوتشان بوده و اینکه چه کسی به عنوان دومین رهبر نظام جمهوری اسلامی ایران تعیین شود.

این مساله اهمیت مضاعفی می یابد وقتی به این نکته توجه کنیم که طبیعتا بدون نقل قول از امام خمینی درباره تعیین رهبری پس از خود، مسیر انتخاب رهبری می توانست به سوی دیگری برود و احتمالا فرد دیگری به این عنوان انتخاب شود که احتمالا مسیر تاریخی انقلاب اسلامی هم تغییراتی می یافت.

اینکه امام خمینی در فراز پایانی وصیت نامه خود قید کرده بودند تنها مواردی از ایشان باید به عنوان سند و نقل قول مورد قبولشان پذیرفته شود که یا با دست خط ایشان است و یا از سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش شده و در دوره حیاتشان درباره آن به صورت رسمی صحبت کرده اند از موارد مهم و مورد مناقشه در طی دهه های اخیر بوده است به علت آنکه تعیین جانشین رهبری به عنوان رهبری دوم انقلاب اسلامی دقیقا با نقل قول هایی از ایشان صورت گرفت که توسط دیگران با واسطه و بی واسطه نقل شده بود.

اما بحث جانشینی امام خمینی نه واجد مورد اول یعنی دستخط مکتوب ایشان بود و نه واجد مورد دوم، یعنی در سیمای جمهوری اسلامی در این مورد صحبت و بیانی نداشته اند و ثبت و ضبطی چه به صورت فیلم و چه به صورت صوتی صورت نگرفته است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Examining historical quotes from Ayatollah Khomeini, about the successor of the leadership after him in the Islamic Republic of Iran

نویسنده English

Sayyed Mohammad Mahdi Dezfouli
Student of history Research Institute ihcs
چکیده English

امام خمینی در موخره ی وصیت نامه خود که طبق قرائن تاریخی و به گفته صریح امام خمینی در ابتدای دهه شصت نگارش شده بود و در اجلاسیه خبرگان خرداد 1368 توسط آیت الله خامنه ای به عنوان رئیس جمهور وقت قرائت شد، تاکید می کند که »اکنون که من حاضرم، بعض نسبت های بی واقعیت به من داده می شود و ممکن است پس از من در حجم آن افزوده شود، لهذا عرض میکنم آنچه به من نسبت داده شده یا می شود، مورد تصدیق نیست مگر آنکه صدای من یا خط و امضای من باشد، با تصدیق کارشناسان؛ یا در سیمای جمهوری اسلامی چیزی گفته باشم.»

این هشدار نشان می دهد که امام خمینی، همگان را از پذیرش روایات یا حکایاتی که به ایشان انتساب پیدا می کند بر حذر می دارد. هشدار امام خمینی، تکیه ی مستقل بر منقولات شفاهی را برای کشف نظر ایشان و یا تصمیم گیری های عمومی نفی می کند. با این حال، چنان که در ادامه خواهیم دید، اولا انتخاب آقای خامنه ای به رهبری، به نحوی از تعین و تشخص در شخص ایشان محقق شد و اثر اشارات امام خمینی در تحقق این انتخاب، یک اثر پسینی و نه مستقل بوده است. به این معنا که خبرگان در ابتدا به مطلوبیت رهبری او رسیده بودند و سپس از اشارات مذکور در صحن مجلس نقل و بیان شد.

کلیدواژه‌ها English

"Imam Khomeini"
"deputy leader"
"Ayatollah Khamenei"

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 29 شهریور 1405