تاریخ نامه انقلاب

تاریخ نامه انقلاب

فرازوفرود سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی: 1365- 1358

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
مظفر شاهدی
دکتری تاریخ انقلاب اسلامی، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، پژوهشگر ارشد در پژوهشکده تاریخ معاصر، تهران، ایران.
10.22034/te.2024.210026
چکیده
چکیده: سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، در فروردین 1358 اعلام موجودیت کرد و مرحله نخست فعالیت آن در مهر 1365 متوقف گردید. این سازمان از تشکل‌های سیاسی نزدیک به جریان کلی اسلام‌گرا محسوب می‌شد و از رهبری سیاسی و مبانی فکری و مذهبی امام خمینی پیروی می‌کرد. هدف مقاله پیش رو تحلیل و بررسی تاریخی رویکرد سیاسی سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی در مواجهه با تحولات انقلاب اسلامی و نظام نوپای جمهوری اسلامی و نسبت آن سازمان با تکثرگرایی، تحزب و سیاست‌ورزی حزبی است. نوع پژوهش توصیفی- تحلیلی و روش تحقیق این مقاله بررسی تاریخی با بهره‌گیری از تکنیک و الگوی ردیابی فرایند است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد: سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی به تبعیت از آرای سیاسی و مبانی فکری امام خمینی سیاست‌ورزی حزبی را به‌شرط عدم تباین با موازین اسلامی و در چهارچوب قانون اساسی پذیرفته بود؛ این سازمان با جریان‌های سیاسی دگراندیش رقیب جریان اسلام‌گرا تعارض سیاسی و فکری صریحی داشت؛ تعارض‌های سیاسی و فکری درونی، حذف جریان‌های سیاسی دگراندیش از عرصه سیاست رسمی و ضرورت‌های سیاسی و نظامی متعاقب آن در نیمه اول دهه 1360، موجب توقف فعالیت آن سازمان گردید.
کلیدواژه‌ها
سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی
تکثرگرایی
جمهوری اسلامی
اسلام‌گرایی
سیاست‌ورزی
موضوعات

عنوان مقاله English

The Rise and Decline of the Islamic Revolution Mujahidin Organization, 1979–1986

نویسنده English

mozaffar shahedi
PhD (History of Islamic Revolution), Research Institute of Imam Khomeini and Islamic Revolution, Senior Researcher at Institute of Contemporary History, Tehran, Iran.
چکیده English

Abstract The Islamic Revolution Mujahidin Organization (IRMO) was formally established in April 1979, and its first phase of activity came to an end in October 1986. As a political organization aligned with the broader Islamist current, it adhered to the political leadership as well as the intellectual and religious foundations of Imam Khomeini. This article aims to provide a historical analysis of IRMO’s political orientation in response to the developments of the Islamic Revolution and the emerging Islamic Republic, with particular attention to its stance on pluralism, party formation, and partisan political practice. The study employs a descriptive–analytical approach and utilizes historical analysis informed by process-tracing techniques. The findings indicate that IRMO, following Imam Khomeini’s political views and ideological principles, accepted partisan political activity insofar as it did not conflict with Islamic norms and remained within the framework of the Constitution. The organization maintained explicit political and ideological opposition to rival non-Islamist political currents. Internal ideological and political disputes, the elimination of dissenting political groups from the formal political arena, and the political–military exigencies of the early 1980s ultimately led to the suspension of IRMO’s activities.

کلیدواژه‌ها English

Islamic Revolution Mujahidin Organization
pluralism
Islamic Republic
Islamism
partisan politics
منابع
-آشوری، داریوش (1347). فرهنگ سیاسی. تهران: مروارید.
-آقابخشی، علی و افشاری راد، مینو (1375). فرهنگ علوم سیاسی. تهران: مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران.
- اباذری، یوسف و روزخوش، محمد (1396). چپ اسلامی و توسعه لیبرالی در ایران مورد مطالعه سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی. مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، 6 (1)، 41-66.   https://doi.org/10.22059/jisr.2017.61830
-الویری، مرتضی (1375). خاطرات مرتضی الویری. تهران: سازمان تبلیغات اسلامی.
- الویری، مرتضی (1389). تجربه  فرقان، از تعامل تا تقابل» در گفتگوی یادآور با مهندس مرتضی الویری: ارتباط با مطهری ما را از فرقان جدان کرد (مصاحبه). ماهنامه یادآور،‌ 3 ( 6 الی 8)، 121-126. http://noo.rs/3qboS
-امام خمینی، سید روح الله (1389). صحیفه امام. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
- بشیریه، حسین (1374). جامعه‌شناسی سیاسی: نقش نیروهای اجتماعی در زندگی سیاسی. تهران: نی.
-دوورژه، موریس (1369). اصول علم سیاست. ترجمه ابوالفضل قاضی، تهران: امیرکبیر
- روزنامه اطلاعات (31 /5/ 1358)، شماره 15935.
- روزنامه اطلاعات (10 /6/ 1358)، شماره 15943.
- روزنامه اطلاعات (18 /6/ 1358)، شماره 15949.
- روزنامه اطلاعات (29 /7/ 1358)، شماره 15982.
- روزنامه اطلاعات (14 /8/ 1358)، شماره 15994.
- روزنامه اطلاعات ‌ (15/8/ 1358) شماره 15995.
- روزنامه اطلاعات (15 /9/ 1358) سال اول، شماره 154.
- روزنامه اطلاعات (19 /9/ 1358)، شماره 16022.
- روزنامه اطلاعات (20 /9/ 1358)، شماره 16023.
- روزنامه اطلاعات (22 /10/ 1358)، شماره 16048.
- روزنامه اطلاعات (25 /10/ 1358)، شماره 16051.
- روزنامه اطلاعات (8 /12/ 1358)، شماره 16085.
- روزنامه اطلاعات (31 /1/ 1359)، شماره 16122.
- روزنامه اطلاعات (21 /2/ 1359)، شماره 16138.
- روزنامه اطلاعات (8 /6/ 1359)‌، شماره 16226.
- روزنامه اطلاعات (10/6/ 1359)، شماره 16228.
- روزنامه اطلاعات (14 /10/ 1359)، شماره 16327.
- روزنامه اطلاعات (11 /4/ 1360)، شماره 16466.
- روزنامه اطلاعات (21/4/ 1360)، شماره 16474.
- روزنامه اطلاعات (1 /7/ 1360)، شماره 16533.
- روزنامه اطلاعات (23 /7/ 1360)، شماره 16552.
- روزنامه اطلاعات (9 /9/ 1360)، شماره 16589.
- روزنامه اطلاعات (27 /12/1360)، شماره 16679.
- روزنامه اطلاعات (4 /9/ 1361)، شماره 16877.
- روزنامه اطلاعات (11 /1/ 1363)، شماره 17266.
- روزنامه اطلاعات (15 /1/ 1363)، شماره 17268.
- روزنامه اطلاعات (18 /1/ 1363)، شماره 17270.
- روزنامه اطلاعات (19 /1/ 1363)، شماره 17271.
-روزنامه اطلاعات، (29/2/1363)، شماره 17301.
- روزنامه اطلاعات (14 /7/ 1365)، شماره 17997.
- روزنامه اطلاعات (19 /7/ 1365)، شماره 18001.
- روزنامه اعتماد (21 /11/ 1387).
- روزنامه انقلاب اسلامی (10 /10/ 1358)، شماره 156.
- روزنامه انقلاب اسلامی (12 /10/ 1358)، شماره 158.
- روزنامه جمهوری اسلامی (13 /8/ 1358)، سال 1، شماره 128.
- روزنامه جمهوری اسلامی (14 /8/1358)، سال 1، شماره 129.
- روزنامه جمهوری اسلامی (9 /10/ 1358)، سال 1، شماره 174.
- روزنامه جمهوری اسلامی (15 /10/ 1358)، سال 1، شماره 179.
- روزنامه جمهوری اسلامی (6 /11/ 1358)، سال 1، شماره 195.
- روزنامه جمهوری اسلامی (18 /11/ 1358)، سال 1، شماره 205.
- روزنامه جمهوری اسلامی (25 /11/ 1358)، سال 1، شماره 210.
- روزنامه جمهوری اسلامی (6 /12/ 1358)، سال 1، شماره 219.
- روزنامه جمهوری اسلامی (12 /12/ 1358) سال 1، شماره 224.
- روزنامه جمهوری اسلامی (19 /12/ 1358)، سال 1، شماره 230.
-روزنامه جمهوری اسلامی (22 /12/ 1358)، سال 1، شماره 233.
-روزنامه جمهوری اسلامی (17 /1/1359)، شماره 245.
-روزنامه جمهوری اسلامی (31 /1/ 1359)، شماره 257.
-روزنامه جمهوری اسلامی (9 /2/ 1359)، شماره 264.
-روزنامه جمهوری اسلامی (10 /2/ 1359)، شماره 265.
- روزنامه جمهوری اسلامی (16 /2/ 1359)، شماره 268.
-روزنامه جمهوری اسلامی (20 /2/ 1359)، شماره 272.
-روزنامه جمهوری اسلامی (20 /3/ 1359)، سال 2، شماره 297.
- روزنامه جمهوری اسلامی (28 /3/ 1359)، سال 2، شماره 303.
- روزنامه جمهوری اسلامی (9 /4/ 1359) سال 2، شماره 311.
- روزنامه جمهوری اسلامی (22 /4/ 1359)، سال 2، شماره 322.
- روزنامه جمهوری اسلامی (8 /6/ 1359)، سال 2، شماره 360.
- روزنامه جمهوری اسلامی (20 /6/ 1359)، سال 2، شماره 370.
- روزنامه جمهوری اسلامی (18 /12/1359)، سال 2، ‌شماره 512.
- روزنامه جمهوری اسلامی (18 /1/ 1360)، سال 2، شماره 529.
- روزنامه جمهوری اسلامی (19 /1/ 1360)، سال 2، شماره 530.
- روزنامه جمهوری اسلامی (14/2/ 1360)، سال 2،‌ شماره 552.
- روزنامه جمهوری اسلامی (23 /2/ 1360)، سال 2، شماره 560.
- روزنامه جمهوری اسلامی (7 /3/ 1360)، سال 2، شماره 571.
- روزنامه جمهوری اسلامی (22 /4/ 1360)، سال 3، شماره 609.
- روزنامه جمهوری اسلامی (24 تیر 1360)، سال 3، شماره 611.
- روزنامه جمهوری اسلامی (1 /6/1360)، سال 3، شماره 642.
- روزنامه جمهوری اسلامی (21 /10/ 1360) سال 3، شماره 758.
-روزنامه جمهوری اسلامی (18 /1/ 1363)، سال 5، شماره 1404.
-روزنامه کیهان (28 /8/ 1360)، شماره 11460.
- روزنامه کیهان (3 /3/ 1360)، شماره 11464.
- روزنامه کیهان (26 /12/ 1360) شماره 11535.
- روزنامه کیهان (17 /9/ 1361)، شماره 11743.
- روزنامه کیهان (29 /2/ 1361)، شماره 11582.
- سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی (اردیبهشت 1359). تاریخچه سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی. تهران: سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی.
- سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی (آذرماه 1359). تاریخچه گروه‌های تشکیل‌دهنده سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی: منصورون و امت واحده. ‌ تهران:‌ سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی.
- سعیدی، مهدی (1393). سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی. قم: زمزم هدایت.
- شمسی، عبدالله (1382). جامعه‌شناسی سیاسی احزاب: سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی. تهران: تحسین.
- طالبان، محمدرضا (1391). جستارهای روشی در علوم اجتماعی. تهران: پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی.
- طباطبایی، صادق (1387). خاطرات سیاسی- اجتماعی دکتر صادق طباطبایی.‌ تهران: عروج
- نوذری، حسینعلی (1381). احزاب سیاسی و نظام‌های حزبی. تهران: گستره.
 
 
 
تاریخ نامه انقلاب
دوره 8، شماره 1
دوره جدید
خرداد 1405
صفحه 233-260