تاریخ نامه انقلاب

تاریخ نامه انقلاب

رفتار سیاسی جبهه ملی در مواجهه با لایحه قصاص و پیامدهای آن بر حیات سیاسی این جریان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
فریده باوریان
استادیار تاریخ انقلاب اسلامی، گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه ایلام، ایران.
10.22034/te.2024.207993
چکیده
لایحه قصاص دربردارنده قوانین جزایی بر اساس احکام اسلام است. این لایحه، در پی تأکیدهای امام خمینی مبنی بر اسلامی کردن قوانین قضایی، با فاصله اندکی پس از پیروزی انقلاب اسلامی مطرح گردید. سپس قوه قضائیه آن را تهیه و برای تصویب به مجلس شورای اسلامی ارائه کرد. لکن طرح آن بلافاصله اعتراضات و انتقاداتی را از سوی احزاب، جریان‌ها و اشخاص مختلف در کشور رقم زد. ازاین‌رو، جبهه ملی یکی از منتقدان صریح طرح مذکور بود که در مخالفت با لایحه قصاص، آن را غیرانسانی توصیف نمود. این رفتار با واکنش‌هایی در جامعه همراه گردید و بر حیات سیاسی جبهه ملی تأثیرات مهمی بر جای نهاد. با توجه به این امر، پژوهش حاضر سعی دارد با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی و بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای و روزنامه‌ای، مواضع این جبهه را نسبت به لایحه مهم قصاص مورد بررسی قرار دهد و بیان نماید که این مواضع چه تأثیراتی بر فعالیت‌های سیاسی این جریان بر جای گذاشته است. در پی این بررسی، یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد جبهه ملی در مخالفت با لایحه قصاص صرفاً به انتقاد بسنده ننمود، بلکه با دعوت مردم به برپایی تظاهرات، از مرحله انتقاد فراتر رفت و به مخالفت علنی با جمهوری اسلامی روی آورد. بدین ترتیب، ضمن آنکه اوج تقابل آن با حکومت جدید رقم خورد، از عرصه سیاست رسمی کشور نیز حذف گردید.
کلیدواژه‌ها
جبهه ملی
لایحه قصاص
جمهوری اسلامی
امام خمینی
مخالفت سیاسی.
موضوعات

عنوان مقاله English

The Political Behavior of the National Front in Confronting the Qisas Bill and Its Consequences for the Political Life of This Movement

نویسنده English

faride bavaryan
Assistant Professor of Islamic Revolution History, Department of Islamic Studies, Faculty of Theology and Islamic Studies, Ilam University, Ilam, Iran.
چکیده English

The Qisas Bill encompassed criminal laws based on Islamic rulings. Following Imam Khomeini’s emphasis on the Islamization of judicial laws, the bill was introduced shortly after the victory of the Islamic Revolution. It was subsequently drafted by the judiciary and submitted to the Islamic Consultative Assembly for approval. However, its proposal immediately provoked objections and criticisms from various parties, groups, and individuals across the country. Among the most outspoken critics was the National Front, which described the bill as inhumane. This stance generated significant reactions within society and left a profound impact on the political life of the National Front. Accordingly, the present study seeks, through a descriptive–analytical method and by drawing upon library and press sources, to examine the positions of this political front toward the Qisas Bill and to assess the consequences of these positions for its political activities. The findings reveal that the National Front did not limit itself to criticism; rather, by calling on people to stage demonstrations, it moved beyond critique to open opposition against the Islamic Republic. Consequently, this marked the peak of its confrontation with the new government and led to its exclusion from the official political arena.

کلیدواژه‌ها English

National Front
Qisas Bill
Islamic Republic
Imam Khomeini
Political Opposition
منابع
- ابوالحسنی، علی (1381). روابط و مناسبات آیت‌الله حاج شیخ حسین لنکرانی و امام خمینی. تاریخ معاصر، 6 (21 و 22)، 7-140. https://ensani.ir/fa/article/82067
 - ایوبیان، محمدحسین،  فلاح توتکار، حجت و رحیمی، عبدالرفیع (1400). تحول گفتمانی جبهه ملی چهارم از مشروطه‌خواهی به جمهوری. پژوهش های تاریخی، 14 (3)، 92-75. http://noo.rs/XLmQb
- باوریان، فریده (1393). تعامل جبهه ملی با جنبش اسلامی ایران (60-1340). تهران: امیرکبیر.
- بختیاری، محمد و ایوبیان محمدحسین (1403). گفتمان سکولاریسم و لائیسیته نزد جبهه ملی چهارم. تاریخ ایران، 17 (1)، 149-174.
https://scj.sbu.ac.ir/?_action=article&kw=278302
- بصیرت منش، حمید، ملایی توانی، علی رضا و باوریان، فریده (1397). بررسی روند جدایی جریان ملی­گرا از ائتلاف انقلابی در دوران تثبیت و نهادسازی پس از پیروزی انقلاب اسلامی. جامعه‌شناسی سیاسی ایران، 1 (3)، 155-183. http://noo.rs/N8xn1
- جمعی از پژوهشگران (به کوشش) (1388). سازمان مجاهدین خلق؛ پیدایی نافرجام (84-1344). تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی.
- بیل، جیمز و راجر لویس، ویلیام (1374). مصدق، نفت و ناسیونالیسم ایرانی. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و کاوه بیات، تهران: گفتار.
- حسینی زاده، محمدعلی (1385). اسلام سیاسی در ایران. قم: دانشگاه علوم انسانی مفید.
 - امام خمینی، سید روح‌الله (1389). صحیفه امام. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
- رضوی، مسعود (1376). هاشمی و انقلاب. تهران: همشهری.
- روزنامه اطلاعات (30/2/1360)، شماره 16432.
- روزنامه انقلاب اسلامی(1360/2/23)، شماره 538.
- روزنامه انقلاب اسلامی (12/3/1360)، شماره 553.
- روزنامه پیام جبهه ملی (15/2/1360)، شماره 68.
- روزنامه پیام جبهه ملی (29/2/1360)، شماره 71.
- روزنامه پیام جبهه ملی (2/3/1360)، شماره 72.
- روزنامه پیام جبهه ملی (9/3/1360)، شماره 74.
- روزنامه پیام جبهه ملی (12/3/1360)، شماره 75.
- روزنامه پیام جبهه ملی (16/3/1360)، شماره 76.
- روزنامه پیام جبهه ملی (19/3/1360)، شماره 77.
- روزنامه جمهوری اسلامی (26/3/1360)، شماره 587.
- روزنامه جمهوری اسلامی (3/4/1360)، شماره 593.
- روزنامه کیهان (18/3/1360)، شماره 11333.
- روزنامه کیهان (26/3/1360)، شماره 11341.
- روزنامه کیهان (30/3/1360)، شماره 11346.
-روزنامه کیهان (2/4/1360)، شماره 11348.
- روزنامه کیهان (27/2/1360)، شماره 10995.
- روزنامه مجاهد (24/2/1360)، شماره 120.
- روزنامه میزان (17/2/1360)، شماره 174.
- زاهدی، محمدجواد، ملکی، امیر، دانش، پروانه و میرزا محمدی، علی (1394). ساخت گفتمان‌های کنترل اجتماعی مجلس شورای اسلامی (مقایسه روند گفتمانی دوره‌های دوم، ششم و هفتم مجلس). مجلس و راهبرد، 22(84)،31-72.
https://nashr.majles.ir/article_124.html
- سنجابی، کریم (1381). خاطرات سیاسی. تهران: صدای معاصر.
-کدیور، محسن (1396). لایحه قصاص پایمال نمودن حیثیت انسانی ملت؟https://kadivar.com/16462
-کدی، نیکی آر (1383). نتایج انقلاب ایران. ترجمه مهدی حقیقت‌خواه، تهران: ققنوس.
-کریمی مله، علی (1375). تاریخ چهل‌ساله جبهه ملی ایران. 15 خرداد، (21)، 23- 63.
https://www.ensani.ir/fa/article/29827
- مرکز اسناد انقلاب اسلامی (17/12/1397). موضع‌گیری جبهه ملی علیه لایحه قصاص. کد خبر 4599.
https://irdc.ir/fa/news/4599
- ملایی توانی، علیرضا و باوریان، فریده (1393). واکاوی رفتار سیاسی جبهه ملی در تحولات منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی (آبان تا بهمن 1357). تاریخ‌نامه انقلاب، 1 (1)، 89-112.
https://tarikhname.ri-khomeini.ac.ir/?_action=article&au=148880
- ملایی توانی علیرضا و باوریان فریده (1390). بررسی روند همراهی جبهه ملی با انقلاب اسلامی از فضای باز سیاسی تا دیدار با امام خمینی. مطالعات انقلاب اسلامی، ۸ (۲۵)، 136-111.
20.1001.1.20085834.1390.8.25.14.1
- منصوری، جواد (1377). قیام 15 خرداد به روایت اسناد. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
- موسوی اردبیلی، عبدالکریم (1377). غائله چهاردهم اسفند 59 (ظهور و سقوط ضدانقلاب). تهران: نجات.
- هفته‌نامه صبح صادق (26/12/1401)، شماره 1046.
- هفته‌نامه صبح صادق (30/4/1399)، شماره 959.
-یوسفی اشکوری، حسن (1379). در تکاپوی آزادی. تهران: قلم.
تاریخ نامه انقلاب
دوره 8، شماره 2
مهر 1405
صفحه 31-50