ZHARFAPAZHOOH

ZHARFAPAZHOOH

Capitulation and Breach of National Sovereignty: A Comparative Study of Amir Kabir, Mosadeq and Imam Khomeini’s Political Approaches

Document Type : Original Article

Author
Sheida Saberi
PhD in contemporary Iranian history, Alzahra University, Tehran, Iran
Abstract
Capitulation (relinquishing jurisdiction within a state’s borders over the subjects of a foreign state) means immunity of foreigners from prosecution according to the law of the host country. The imposition of this legal regime is an indication of the surrender of the weak state to the foreign powers. After the second round of Iran-Russia wars, the conclusion of the Treaty of Turkmenchay paved the ground for formation of a particular definition of capitulation in Qajar-era practical politics in Iran. The implementation of this legal regime caused various adverse political, social and cultural consequences for the country. The significance of capitulation in Iranian political structure lies in breach of the country’s national sovereignty. Two preconditions were required for a foreign national residing in Iran to enjoy this immunity in the host country: 1- Law and sanctions; 2- The existence of a power based on which the national rights would be accepted by the beneficiary states. With respect to the impact of capitulation on understanding of the foreign nationals of the judiciary structure, sovereignty and political power of the host country, the statesmen provided a clear-cut definition of national sovereignty and embarked on determination of the limits of codified laws to defend the law against abuse by foreign nationals, who were believed to undermine the authority of the sovereign state and ignore national independence. To that end, and to understand about political understandings of capitulation, this paper has paid attention to the reactions by three political personalities in different situations to capitulation: Amir Kabir the chancellor of Naseraddin Shah of Qajar Dynasty, Mosadeq prime minister during the period marked for nationalization of Iranian oil industry, and Imam Khomeini an outstanding opponent to and critic of granting the right of capitulation as a government bill in the course of Shah's so-called The White Revolution. This paper has been developed based on a comparative study in such a way that ideas and perspectives of the three personalities namely Amir Kabir, Mosadeq and Imam Khomeini as well as their understanding of capitulation have been analyzed. This paper poses a central question: In view of the three personalities, how do capitulation and breach of the national sovereignty affect Iran's political position and its foreign relations with other countries?
Keywords
capitulation in Iran
national sovereignty
Amir Kabir
Mosadeq
Imam Khomeini
منابع
کتاب فارسی
-        آدمیت، فریدون. (1354). امیرکبیر و ایران. تهران: شرکت سهامی انتشارات خوارزمی.
-        اعتمادالسلطنه، محمدحسن‌بن‌علی. (1367). تاریخ منتظم ناصری. (ج3). (محمداسماعیل رضوانی، مصحح). تهران: دنیای کتاب.
-        افشار، ایرج. (1358). مصدق و مسائل حقوق و سیاست: مجموعۀ ۹ مقاله و رساله از دکتر محمد مصدق. تهران: انتشارات زمینه.
-        باقی، عمادالدین. (1370). بررسی انقلاب ایران. (ج1). تهران: نشر تفکر.
-        بیل، جیمز. (1371). شیر و عقاب: روابط بدفرجام ایران و آمریکا. (فروزنده برلیان (جهانشاهی)، مترجم). تهران: فاخته.
-        تنکابنی، فریدون. (1348). یادداشت‌های شهر شلوغ. تهران: بی‌نا.
-        چلونگر، محمدعلی. (1382). کاپیتولاسیون در تاریخ ایران. تهران: نشر مرکز.
-        خلجی، عباس. (1381). اصلاحات امریکایی 1342-1339 و قیام 15 خرداد. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
-        داوری اردکانی، رضا. (1364). ناسیونالیسم: حاکمیت ملی و استقلال. اصفهان: پرسش.
-        راوندی، مرتضی. (1368). سیر قانون و دادگستری در ایران. تهران: نشر چشمه.
-        رضوی‌نژاد صومعه‌سرائی، میرابوطالب. (1377). چهار سیاستمدار ملی، متقی و نام‌آور ایران ... . تهران: گوتنبرگ.
-        سنجر، ابراهیم. (1368). نفوذ آمریکا در ایران: بررسی سیاست خارجی آمریکا و روابط با ایران. تهران: خوشه.
-        صحیفۀ امام: مجموعۀ آثار. (1379). (ج1). تهران: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی.
-        صحیفۀ نور: مجموعه‌رهنمودهای امام‌خمینی. (1361). (ج1). تهران: مرکز مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی.
-        علویان قوانینی، محمدتقی. (1358). شناخت حقیقت؛ کاپیتولاسیون، گناهی که هویدا به آن اعتراف کرد. تهران: بی‌نا.
-        گرانت واتسون، رابرت. (1348). تاریخ ایران دورۀ قاجاریه. (ع. وحید مازندرانی، مترجم). تهران: کتابهای سیمرغ؛ انتشارات امیرکبیر.
-        مصدق، محمد. (1365). خاطرات و تألمات دکتر مصدق. (ایرج افشار، کوشش‌گر). تهران: انتشارات علمی.
-        مکی، حسین. (1364). مصدق و نطق‌های تاریخی او در ... . تهران: انتشارات جاویدان.
-        نشست تخصصی حق قضاوت کنسولی؛ کاپیتولاسیون: مجموعه‌سخنرانی‌ها و مقالات. (1384). تهران: مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های سیاسی.
مقالات
-        اسدی، علیرضا. (1387). «کاپیتولاسیون؛ سابقۀ آن در ایران، الغاء، احیای دوباره و عکس‌العمل امام‌خمینی و پیامدهای آن». تاریخ معاصر ایران، (ش46)، صص 145-178.
-        امین، سیدحسین. (1382). «نظام قضایی ایران از آغاز قاجار تا انقلاب مشروطیت». پژوهش حقوق عمومی، دورۀ 5، شمارۀ 9، صص 29-73.
-        روحانی، حمید. (1381). «بازخوانی پروندۀ کاپیتولاسیون». زمانه، (ش2)، صص 16-23.
-        شیخ‌الاسلامی، جواد. (1369). «افزایش نفوذ سیاسی روس و انگلیس در ایران عصر قاجار و تأثیر این نفوذ در ایجاد رسم سرسپردگی در میان رجال ایرانی». اطلاعات سیاسی‌ـ‌اقتصادی، (ش35)، صص 4-10.
-        کجباف، علی‌اکبر. (1381). «کاپیتولاسیون و بیگانه‌ستیزی حضرت امام‌خمینی». پژوهشنامۀ انقلاب اسلامی، (ش 7 و 8)، صص 104-116.
-        نادمی، داوود. (1383). «دیدگاه‌های سیاسی دکتر مصدق». گزارش، (ش155)، صص 14-17.
منابع اینترنتی
-        «صورت مذاکرات مجلس شورای ملی، دورۀ 21، جلسۀ 104». (21مهرماه1343) بازیابی از: www.ical.ir.
ZHARFAPAZHOOH
Volume 1, No. 3&4
February 2018
Pages 155-180