Tarikhname-ye Enghelab

Tarikhname-ye Enghelab

Historical Analysis of the Formation of Resource Mobilization in the Cities of Farahan and Tafresh during the Iranian Islamic Revolution (1963–1979)

Document Type : Original Article

Authors
bagher hosseini 1
hadi bayati 2
1 Assistant Professor, Department of Islamic Theology, Faculty of Theology and Islamic Studies, University of Mazandaran, Babolsar, Iran.
2 Associate Professor, Department of Islamic Theology, Faculty of Theology and Islamic Studies, University of Mazandaran, Babolsar, Iran .
10.22034/te.2026.561871.1283
Abstract
Abstract: One of the significant dimensions of the Iranian Islamic Revolution is the extent of its influence in deprived regions and small towns, as well as the active participation of their inhabitants in the revolutionary movement. Therefore, identifying the geographical scope of the Islamic Revolution and examining the process through which revolutionary movements emerged and expanded in different regions constitute important areas of revolutionary studies. This study aims to investigate the historical formation of resource mobilization in the cities of Farahan and Tafresh during the Islamic Revolution (1963–1979).This research adopts a descriptive-analytical approach and is grounded in Charles Tilly’s Resource Mobilization Theory. The required data were collected through documentary, library, and oral history sources and analyzed using the historical analysis method.The findings indicate that during the Islamic Revolution in Farahan and Tafresh, the clergy, merchants, educators, and women were among the main social groups involved in mobilizing resources against the Pahlavi regime. In addition, non-organizational groups operated primarily under the leadership of clerics and within mosques and religious centers. The resources employed included utilitarian resources, such as disseminating information through cassette tapes, and normative resources, including the organization of religious ceremonies during the months of Muharram, Safar, and Ramadan. Resource mobilization patterns also emerged in both defensive and offensive forms.The results demonstrate that resource mobilization played a significant role in organizing and expanding revolutionary activities in Farahan and Tafresh. Collective actions in these areas can be classified into reactive collective actions and innovative collective actions. This finding highlights the influential role of social and religious forces in the spread of the Islamic Revolution in these two counties.
Keywords
Resource Mobilization
Farahan
Tafresh
Islamic Revolution
Charles Tilly
Pahlavi Regime
Subjects
منابع
-         آیت، مظفری (1394). نقش روحانیت در پیروزی انقلاب اسلامی ایران. پیام، 8(116)، 24-38. http://noo.rs/bfy2e
-         افضلی، محمدابراهیم (1386). نسیم تفرش. تهران: مفاهیم.
-         بیاتی، هادی (1400). انقلاب اسلامی در استان مرکزی. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
-         تیلی، چارلز (1385). از بسیج تا انقلاب. ترجمه علی مرشدی زاد. تهران: پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی.
-         رجبی، مسعود (1390). رجال تاریخ‌ساز تفرش. تهران: سایه‌بان.
-         رشیدی، احمد (1399). انقلاب اسلامی در استان مرکزی. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
-         روزنامه اطلاعات (21 /10/ 1356).
-         روزنامه اطلاعات (19 /11/ 1357).
-         روزنامه اطلاعات (21 بهمن 1357).
-         زمانی‌نیا، مصطفی (1384). کهن دیار فراهان. تهران: سیامک.
-         سیفی تفرشی، مرتضی (1361). سیری کوتاه در جغرافیای تاریخی تفرش و آشتیان. تهران: امیرکبیر.
-         عیوضی، محمدرحیم (1382). تئوری‌های ساخت قدرت و رژیم پهلوی دوم. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
-         فرهادی، احسان (1389). تحلیل مقایسه­ای بسیج منابع در انقلاب‌های مشروطه و اسلامی بر اساس نظریه چارلز تیلی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، تهران، دانشگاه شاهد.
-         کشاورز شکری، عباس و فرهادی، احسان (1390). بسیج منابع در انقلاب اسلامی ایران. پژوهشنامه انقلاب اسلامی، 1(1)، 79-107. https://rjir.basu.ac.ir/article_4.html
-         مرادپور آرانی، معصومه (1397). روزهای حماسه و نور: روزشمار انقلاب اسلامی سال 1356- 1357. تهران: بنیاد تاریخ‌پژوهی و دانشنامه انقلاب اسلامی.
-         مرادی جو، علی جان، ازغندی، علیرضا و ابطحی، سید مصطفی (1398). چالش‌های سیاسی طبقه متوسط جدید در جمهوری اسلامی ایران. مطالعات سیاسی، 12 (46)، 41-60. https://sanad.iau.ir/Journal/jourm/Article/960413
-         مرادی غیاث‌آبادی، اسماعیل و مرادی غیاث‌آبادی، رضا (1391). فراهان‌نامه: نگاهی به فرهنگ و آداب‌ورسوم مردم فراهان. تهران: پژوهش­های ایرانی.
-         مرکز بررســی اســناد تاریخی وزارت اطلاعات (1379). انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک. تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات
-         مرکز بررســی اســناد تاریخی وزارت اطلاعات (1392). انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک، روزشمار استان مرکزی. تهران: مرکز بررســی اســناد تاریخی وزارت اطلاعات.
 
 
 
 
 
Tarikhname-ye Enghelab
Volume 8, Issue 1
September 2026
Pages 83-107