Tarikhname-ye Enghelab

Tarikhname-ye Enghelab

Analysis and Examination of the Uniform Clothing Policy in Sabzevar

Document Type : Original Article

Author
hasan shamsabadi
PhD (History of Islamic Revolution), Research Institute of Imam Khomeini and Islamic Revolution, Thran, Iran.
10.22034/te.2024.208266
Abstract
One of Reza Shah’s major cultural initiatives during his reign was the project of cultural homogenization, which manifested most visibly in the enforced transformation of clothing styles for Iranian men and women. Implementing this cultural policy was highly challenging given Iran’s vast geography, dispersed population, and significant ethnic and religious diversity. To advance this agenda, Reza Shah drew upon Western models as well as reforms undertaken in neighboring Turkey, and in the first step, enacted the Uniform Clothing Law in December 1928. Following its ratification, men and women across Iran—regardless of region, class, or social background—were required to adopt standardized attire as defined in the official regulations, and violations of the law carried serious consequences.
This policy was also enforced in the city of Sabzevar. The present article seeks to answer how this cultural policy was implemented in Sabzevar and its surrounding villages, and how local residents responded to it. Using a descriptive–analytical method and relying on archival documents, the study examines the mechanisms of enforcement and the reactions of the inhabitants of Sabzevar and its rural districts. The findings indicate that Reza Shah’s top‑down cultural policy did not achieve success in a small city like Sabzevar or its villages, as cultural change requires time and gradual processes and cannot be realized merely through the issuance of directives and regulations.
Keywords
cultural homogenization
uniform clothing
Reza Shah
Sabzevar
resistance
Subjects
منابع
-آرشیو سازمان اسناد ملی ایران، شماره بازیابی 204، سند شماره 8481، سند پیوست شماره 2.
-آرشیو سازمان اسناد ملی ایران، شماره بازیابی 293، سند شماره 6432، سند پیوست شماره 3.
-آرشیو سازمان اسناد ملی ایران، شماره بازیابی 310، سند شماره 18514، سندهای پیوست شماره 5 و 6.
-آرشیو سازمان اسناد ملی ایران، شماره بازیابی 290، سند شماره 4688، سند پیوست شماره 11.
-آرشیو سازمان اسناد ملی ایران، حلقه فیلم شماره 11، شماره پرونده 64، سند پیوست شماره 8.
-آرشیو سازمان اسناد ملی ایران، حلقه فیلم شماره 11، شماره پرونده 589.
-آرشیو سازمان اسناد ملی ایران، حلقه فیلم شماره 11، شماره پرونده 64، سند پیوست شماره 4.
-آرشیو سازمان اسناد ملی ایران، حلقه فیلم شماره 13، شماره پرونده 80.
-آرشیو سازمان اسناد ملی ایران، حلقه فیلم شماره 14، شماره پرونده 103.
-آرشیو سازمان اسناد ملی ایران، حلقه فیلم شماره 16، شماره پرونده 105.
-آرشیو سازمان اسناد ملی ایران، حلقه فیلم شماره 381، شماره پرونده 18، سند پیوست شماره 10.
- آرشیو سازمان اسناد ملی ایران، حلقه فیلم شماره 7، شماره پرونده 215، سند پیوست شماره 1.
-آرشیو سازمان اسناد ملی ایران، حلقه فیلم شماره 7، شماره پرونده 215، سند پیوست شماره 7.
-آرشیو سازمان اسناد ملی ایران، حلقه فیلم شماره 7، شماره پرونده 215، سند پیوست شماره 12.
-آرشیو سازمان اسناد ملی ایران، حلقه فیلم شماره 7، شماره پرونده 215، سند پیوست شماره 9.
-آرشیو سازمان اسناد ملی ایران، حلقه فیلم شماره 11، شماره پرونده 2.
-آرشیو سازمان اسناد ملی ایران، حلقه فیلم شماره 14، شماره پرونده 91.
-آرشیو سازمان اسناد ملی ایران، پاکت شماره 2900008541.
-آرشیو سازمان اسناد ملی ایران، حلقه فیلم شماره 11، شماره پرونده 590.
-آرشیو مرکز پژوهش و اسناد ریاست جمهوری، شماره بازیابی 149.
- بشیریه، حسین (1384). موانع توسعه سیاسی در ایران. تهران: گام نو.
- بصیرت منش، حمید (1385). علما و رژیم رضاشاه: نظری بر عملکرد سیاسی-فرهنگی روحانیون در سال‌های 1305 تا 1320. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
- جعفری، مرتضی، اسماعیل‌زاده، صغری و فرشچی، معصومه (به کوشش) (1373). واقعه کشف حجاب: اسناد منتشر نشده از واقعه کشف حجاب در عصر رضاخان. تهران: سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی.
- روزنامه بهار (28/4/1314)، سال 18، شماره 1971.
-روزنامه بهار (31/6/1309)، سال 13، شماره 801.
-روزنامه شهامت (28/1/1317)، سال 10، شماره 110.
-روزنامه طوس (25/3/1314). سال اول، شماره 79.
-روزنامه طوس (25/4/1314)، سال اول، شماره 91.
- روزنامه طوس (31/4/1314)، سال اول، شماره 93.
- روزنامه طوس (2/5/1314)، سال اول، شماره 94.
- سازمان ملی ایران (1371). خشونت و فرهنگ: اسناد محرمانه کشف حجاب. تهران: سازمان ملی ایران.
- سلیمانی‌یان ، مسلم، یاری، سیاوش و امینی، زلیخا (1399). واکاوی عوامل و جهت‌گیری قیام ملاخلیل منگور علیه سیاست رضاشاه برای متحدالشکل کردن لباس. تاریخ اسلام، 21(1)، 169-196.
-                     https://www.ensani.ir/fa/article/427693 /
- شمس‌آبادی، حسن (1390). انقلاب اسلامی در سبزوار. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
-علوی، نصرت خاتون (1396). نگاهی به همسان‌سازی لباس و کشف حجاب در سیستان و بلوچستان دوره رضاشاه. تاریخ نو، 7 (20)، 3-20. http://noo.rs/9ahcl
- فردوست، حسین (1382). ظهور و سقوط سلطنت پهلوی. تهران: اطلاعات.
- فیاضی، عمادالدین (1378). حاج شیخ عبدالکریم حائری (مؤسس حوزه علمیه قم). تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
-مدنی، سید جلال‌الدین (1391). تاریخ سیاسی معاصر ایران. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- منظور الاجداد، سید محمدحسین (1380). سیاست و لباس (گزیده اسناد متحدالشکل شدن البسه 1307 ـ 1318). تهران: سازمان اسناد ملی ایران.
- مؤسسه فرهنگی هنری قدر ولایت، (1399). محاکمه رضاخان و روشنفکران پیرامون او موضوع اتهام: تغییر لباس ملی ایرانیان. تهران: مؤسسه فرهنگی هنری قدر ولایت.
- هدایت، مهدیقلی‌ (1329). خاطرات و خطرات. تهران: شرکت چاپ نگین.
- هدایت، مهدیقلی‌(1375). خاطرات و خطرات. تهران: زوار
 
 
Tarikhname-ye Enghelab
Volume 8, Issue 1
September 2026
Pages 261-282