نقش جریان مذهبی در نهضت ملی‌شدن صنعت نفت ایران و تأثیر آن در روند شکل‌گیری انقلاب اسلامی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی دانشگاه گیلان

چکیده

پس‌از شکل‌گیری جریان‌های فکری-سیاسی مذهبی و ملی‌گرا در تاریخ معاصر ایران، فعالیت‌هایی درجهت مقابله با نفوذ بیگانگان و تغییر در ساختار سیاسی کشور انجام شد. در این روند، نهضت ملی‌شدن صنعت نفت ایران حرکتی برجسته بود. این نهضت با هم‌گرایی دو جریان مذهبی و ملی‌گرا برضد استعمار خارجی و استبداد داخلی به‌وقوع پیوست.
پرسش اصلی این پژوهش این است که نقش جریان مذهبی در ملی‌شدن صنعت نفت ایران چه بوده و این تجربه چه تأثیری در روند شکل‌گیری انقلاب اسلامی ایران داشته‌است؟
روش تحقیق این پژوهش، تبیین و تحلیل براساس منابع کتابخانه‌ای و اسنادی است.
براساس یافته‌های این پژوهش، جریان مذهبی در شکل‌گیری نهضت ملی‌شدن صنعت نفت نقشی محوری و اساسی داشته‌است و به‌نظر می‌رسد که بدون حضور و فعالیت این جریان احتمال وقوع این نهضت بسیار ضعیف بوده‌است. امام‌خمینی (ره) نیز در آغازین سال‌های شکل‌گیری انقلاب اسلامی ایران از تجربیات جریان مذهبی در ملی‌شدن صنعت نفت، بهره‌برداری کرد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Role of Religious Current in Nationalization of Iranian Oil Industry and Its Effect on the Course of the Islamic Revolution of Iran

نویسنده [English]

  • Abudulkazem Mojtabazadeh
Faculty Member, University of Guilan
چکیده [English]

Upon formation of intellectual, political, religious, and nationalist movements in the history of Iran, certain activities were staged to confront foreign influence and change in the political structure of the country. In the meantime, Nationalization of the Iranian Oil Industry was an outstanding movement, which took place upon integration of two religious and nationalist movements against foreign colonialism and domestic despotism.
The principal question of this paper revolves around the role of religious movement in nationalization of the oil industry and on what the impact of this experience was on formation of the Islamic Revolution in Iran.
The methodology of this research paper is descriptive-analytical based on library sources and documents.
Based on the findings, the religious movement had had a pivotal role in formation of the Islamic Revolution in the country. It seems that without the influence of this movement, the probability of the occurrence of nationalization of oil industry movement would be low. In early years after the culmination of the Islamic Revolution in Iran, Imam Khomeini enjoyed the experiences of the religious movement in nationalization of oil industry.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Religious Movement
  • Nationalization of Oil Industry in Iran
  • Islamic Revolution of Iran
  • Imam Khomeini