روانشناسی سیاسی شخصیت محمدرضاشاه پهلوی: تصورات از قدرت و جنبش انقلابی مردم ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری تاریخ ایران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران

چکیده

چکیده: شخصیت سیاسی محمدرضا شاه پهلوی که 37 سال بر ایران حکومت کرد، در مقالة حاضر، با رویکرد روانشناختی برای دستیابی به تصورات او از  شخصیت فردی و برنامه‌های نوگرایانه در هدایت جامعه به سمت آنچه راهیابی به‌سوی دروازه‌های تمدن بزرگ می‌نامید، با شخصیت واقعی و واکنش جامعه در برابر آن می‌باشد. براساس نظریة کارن هورنای، شخصیت سیاسی شاه از دوران کودکی تا دوره‌های مختلف حکومت که از مهرطلبی و مردم‌گرایی تا مردم‌گریزی و سلطه‌طلبی را در برداشته است. خصوصیات این دوره‌ها و تبیین تصورات او از واقعیات و بازخوردهای آن بر جامعه نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد. شخصیت فردی شاه ایران از نوعی دوگانگی برخوردار بود. رسالت الهی قائل بودن برای خود در پیشبرد جامعه به سمت ترقی و نفی مخالفین به عنوان بازدارندگان سعادت و بهره‌گیری از اسطوره‌های ملی و سنن مذهبی در کاریزماتیک کردن شخصیت خود و رهبر شایسته در زوایای شخصیت او قابل بررسی و نقد است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Political Psychology of King Mohammad Reza Pahlavi’s Character: His Understanding of Iranian People’s Revolutionary Power and Movement

نویسنده [English]

  • Iraj Sori
PhD Student, Department of History of Iran, Institute for Humanities and Cultural Studies, Tehran, Iran,
چکیده [English]

This paper intends to study King Mohammad Reza Pahlavi’s political character with a psychological approach during his 37 years of reign in Iran to explore his understanding of personal personality and his modernist plans in leading the Iranian nation toward what he called the “great era of civilization” in comparison with his real personality and public reaction against it. With an eye on Karen Horney’s theory, we will review the Shah’s political character from his childhood to various periods during his reign to reflect on how he moved from disease to please and populism to elitism and authoritarianism to clarify his understanding of the realities and their feedbacks in the society. The Shah of Iran had a dual personality. Considering a Divine mission for himself in leading the nation toward progress, denouncing the opponents as obstacles to salvation, and using national myths and legends and religious traditions to charismatize his reign and character are among the elements within his personality for review and criticism.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Horney
  • personality psychology
  • Mohammad Reza Shah
  • Pahlavi
  • Islamic Revolution of Iran
  • Islamic movement